On-chain và Off-chain là gì?
Trong hành trình tìm hiểu tài sản số, On-chain và Off-chain là một khái niệm bạn chắc chắn sẽ gặp sớm hay muộn. Crypto Pro VN sẽ giải thích ngay sau đây.
Định nghĩa
On-chain chỉ những dữ liệu hoặc giao dịch được ghi trực tiếp và công khai lên sổ cái blockchain, ai cũng kiểm tra đối chiếu được. Off-chain chỉ những dữ liệu hoặc giao dịch được xử lý bên ngoài blockchain, không ghi trực tiếp lên sổ cái chung, thường nhanh hơn và ít tốn phí hơn.
Giải thích dễ hiểu
Đọc tin tức phân tích coin, chắc bạn từng thấy cụm từ "dữ liệu on-chain cho thấy...", rồi ở chỗ khác lại thấy nói "giao dịch off-chain", làm bạn lấn cấn không hiểu rõ khác nhau ở đâu. Nhớ lại bài học về sổ cái phân tán đã học, blockchain chính là cuốn sổ chung được nhân bản và lưu trữ đồng thời trên hàng triệu máy tính khắp thế giới, mọi giao dịch ghi vào đó đều công khai, minh bạch, ai cũng đối chiếu kiểm tra được. On-chain nghĩa là "nằm ngay trên chuỗi", chỉ những dữ liệu hoặc giao dịch được ghi thẳng vào cuốn sổ cái chung đó, y như việc bạn chuyển coin cho ai đó qua ví riêng, giao dịch này được toàn bộ mạng lưới xác nhận và ghi vào sổ cái vĩnh viễn, ai cũng tra cứu được lịch sử giao dịch này công khai, không thể sửa đổi hay xóa bỏ. Còn off-chain nghĩa là "nằm ngoài chuỗi", chỉ những hoạt động không được ghi trực tiếp vào sổ cái chung ngay lập tức. Thử tưởng tượng bạn cùng nhóm bạn thân đi ăn chung nhiều lần trong tháng, mỗi lần một người trả tiền trước, thay vì lần nào cũng ra ngân hàng chuyển khoản trả lại ngay, cả nhóm thống nhất ghi nợ tạm vào một cuốn sổ tay riêng, cuối tháng mới gộp lại tính toán ai nợ ai bao nhiêu rồi chuyển khoản một lần duy nhất qua ngân hàng để tất toán, việc ghi sổ tay tạm bợ trong tháng đó chính là off-chain, còn lần chuyển khoản cuối tháng qua ngân hàng chính thức mới là on-chain. Cách làm này giúp tiết kiệm thời gian và phí chuyển khoản so với việc lần nào cũng phải ra ngân hàng làm thủ tục. Trong tài sản số, nhiều sàn giao dịch tập trung khi hai người dùng mua bán coin qua lại nội bộ trong cùng sàn, giao dịch đó chỉ được ghi nhận trong hệ thống sổ sách riêng của sàn, xử lý nhanh, không tốn phí gas, đây chính là giao dịch off-chain, chỉ khi nào người dùng thật sự rút coin ra khỏi sàn về ví riêng bên ngoài, lúc đó giao dịch mới thật sự được ghi thẳng lên blockchain, trở thành on-chain. Việc phân biệt hai khái niệm này quan trọng vì dữ liệu on-chain luôn minh bạch, ai cũng phân tích đối chiếu được nên nhà phân tích hay dựa vào đó để đánh giá sức khỏe thật sự của một dự án, còn dữ liệu off-chain thường nằm trong hệ thống riêng của từng sàn, không công khai đầy đủ cho người ngoài kiểm tra được. Nhớ đơn giản: on-chain là ghi thẳng vào sổ cái chung công khai không sửa được, off-chain là ghi tạm bên ngoài cho nhanh gọn, chờ dịp mới gộp lại xử lý chính thức lên chuỗi.
Follow kênh để học hỏi kiến thức về thị trường tài sản số, chứng khoán, vàng mỗi ngày. Tác giả: Phương
Bài viết thuộc chuỗi giải thích thuật ngữ tài sản số dành cho người mới của Crypto Pro VN.
