Ví lưu ký và Ví không lưu ký (Custodial vs Non-Custodial Wallet) là gì?
Đừng để những thuật ngữ chuyên ngành làm bạn e ngại với thị trường tài sản số. Phương sẽ phân tích Ví lưu ký và Ví không lưu ký (Custodial vs Non-Custodial Wallet) theo cách dễ hiểu nhất.
Định nghĩa
Ví lưu ký là loại ví mà một bên thứ ba, thường là sàn giao dịch, đứng ra giữ khóa riêng tư thay cho người dùng. Ví không lưu ký là loại ví mà chính người dùng tự giữ và kiểm soát hoàn toàn khóa riêng tư của mình, không qua bất kỳ bên trung gian nào.
Giải thích dễ hiểu
Bạn từng nghe phân biệt ví lưu ký với ví không lưu ký, mà thấy khá giống với chuyện ví nóng ví lạnh đã học trước đây, thật ra hai cách phân loại này nhìn vào hai khía cạnh khác nhau của cùng một chiếc ví, cùng tìm hiểu cho rõ. Ví nóng ví lạnh phân biệt theo việc ví đó có kết nối mạng internet hay không, còn ví lưu ký và không lưu ký phân biệt theo việc ai đang thật sự nắm giữ khóa riêng tư, tức ai mới là người có toàn quyền quyết định với tài sản bên trong. Thử tưởng tượng bạn gửi vàng ở hai chỗ khác nhau: chỗ thứ nhất là tiệm vàng quen biết, bạn giao hẳn vàng cho tiệm giữ trong két riêng của họ, mỗi lần cần lấy ra bạn chỉ việc ra yêu cầu, tiệm sẽ xuất vàng đúng số lượng ghi trong sổ của bạn, tiện lợi vì không phải tự lo giữ gìn, nhưng đổi lại bạn phải hoàn toàn tin tưởng tiệm vàng đó làm ăn đàng hoàng, không ôm vàng bỏ trốn hay phá sản. Chỗ thứ hai là bạn tự mua một cái két sắt về nhà, tự tay cất vàng vào đó, chỉ mình bạn giữ chìa khóa, không ai khác có quyền động vào, an toàn tuyệt đối trước rủi ro từ người khác nhưng đổi lại nếu chẳng may bạn làm mất chìa khóa hay quên mật mã, chẳng có ai đứng ra mở két giùm bạn cả. Ví lưu ký chính là kiểu gửi vàng cho tiệm vàng giữ giùm: khi bạn tạo tài khoản và nạp coin vào một sàn giao dịch, khóa riêng tư thực chất do sàn đó nắm giữ, bạn chỉ đang thao tác trên một giao diện hiển thị số dư, muốn rút ra ví riêng phải yêu cầu sàn xử lý, đây chính là lý do vì sao bài học về sập sàn trước đây luôn nhắc "không giữ chìa khóa thì không phải tài sản của mình". Ví không lưu ký chính là kiểu tự mua két sắt về nhà giữ: khi bạn tự cài một ứng dụng ví trên điện thoại hoặc dùng ví lạnh dạng thiết bị, chính bạn là người duy nhất nắm khóa riêng tư và cụm từ khôi phục đã học ở bài trước, không sàn nào, không công ty nào có quyền động vào tài sản của bạn nếu không có sự đồng ý của chính bạn, nhưng đổi lại nếu bạn làm mất cụm từ khôi phục, không ai có thể giúp bạn lấy lại được nữa. Người mới thường bắt đầu với ví lưu ký trên sàn cho tiện giao dịch, nhưng khi tích lũy được số tiền lớn, nên cân nhắc chuyển một phần qua ví không lưu ký để tự mình nắm quyền kiểm soát hoàn toàn. Nhớ đơn giản: ví lưu ký là gửi vàng cho tiệm giữ giùm, tiện nhưng phải tin người khác; ví không lưu ký là tự giữ két sắt ở nhà, an toàn hơn nhưng mất chìa là mất luôn không ai cứu được.
Follow kênh để học hỏi kiến thức về thị trường tài sản số, chứng khoán, vàng mỗi ngày. Tác giả: Phương Cùng học tập và áp dụng kiến thức hiệu quả mỗi ngày, liên hệ Zalo 094 740 9918.
Bài viết thuộc chuỗi giải thích thuật ngữ tài sản số dành cho người mới của Crypto Pro VN.
