Sàn tập trung và Sàn phi tập trung (CEX / DEX) là gì?
Tiếp tục chuỗi bài giải thích thuật ngữ tài sản số dành cho người mới, Crypto Pro VN sẽ cùng bạn làm rõ khái niệm Sàn tập trung và Sàn phi tập trung (CEX / DEX) qua bài viết dưới đây.
Định nghĩa
CEX (sàn tập trung) là sàn giao dịch do một công ty đứng ra quản lý, giữ tài sản người dùng và ghép lệnh qua hệ thống nội bộ. DEX (sàn phi tập trung) là nền tảng giao dịch chạy hoàn toàn bằng hợp đồng thông minh trên blockchain, người dùng tự giữ coin trong ví riêng và giao dịch thẳng qua mã lập trình, không có công ty trung gian giữ tiền.
Giải thích dễ hiểu
Bạn từng nghe dân chơi coin phân biệt CEX với DEX mà thấy rối, tưởng đâu cả hai đều là sàn giống nhau chứ khác gì đâu, đúng không? Thử so sánh với chuyện mua bán ở chợ truyền thống với chợ trời tự phát ven đường. Chợ truyền thống có ban quản lý đứng ra tổ chức hẳn hoi, có bảo vệ canh gác, có sổ sách ghi chép ai thuê sạp nào, lỡ có tranh chấp cân thiếu cân đủ thì ban quản lý đứng ra giải quyết, chịu trách nhiệm rõ ràng. CEX, viết tắt của sàn tập trung, hoạt động y như chợ truyền thống này: có một công ty cụ thể đứng ra vận hành, ví dụ như Binance, họ giữ tiền và coin của bạn trong tài khoản trên sàn, đứng ra ghép lệnh mua bán, và chịu trách nhiệm nếu có sự cố xảy ra với hệ thống của họ. Còn chợ trời tự phát ven đường thì khác hẳn, chẳng có ban quản lý nào đứng ra tổ chức, người bán tự trải bạt bày hàng, người mua tự ghé lại trả giá, hai bên tự thỏa thuận với nhau, không ai đứng giữa chịu trách nhiệm nếu có chuyện gì xảy ra. DEX, viết tắt của sàn phi tập trung, vận hành theo tinh thần tự phát đó nhưng bằng công nghệ: không có công ty nào đứng ra giữ tiền của bạn, bạn kết nối thẳng chiếc ví riêng của mình vào nền tảng, việc ghép lệnh, chuyển đổi coin diễn ra hoàn toàn tự động thông qua những đoạn mã lập trình gọi là hợp đồng thông minh, chạy sẵn trên blockchain, không ai can thiệp sửa đổi được. Ưu điểm của DEX là bạn luôn tự giữ tài sản trong ví riêng, không lo sàn sập ôm tiền bỏ trốn, nhưng đổi lại nếu thao tác sai, gửi nhầm địa chỉ, hay hợp đồng thông minh có lỗ hổng bị hacker khai thác, thì cũng chẳng có ai đứng ra đền bù giùm bạn. Người mới thường được khuyên nên bắt đầu với CEX cho quen thao tác, an toàn và dễ được hỗ trợ hơn, sau này rành rồi mới tìm hiểu thêm qua DEX. Nhớ đơn giản: CEX là chợ có ban quản lý đứng ra chịu trách nhiệm, DEX là chợ trời tự phát chạy bằng mã lập trình, tự giao dịch tự chịu trách nhiệm.
Follow kênh để học hỏi kiến thức về thị trường tài sản số, chứng khoán, vàng mỗi ngày. Tác giả: Phương
Bài viết thuộc chuỗi giải thích thuật ngữ tài sản số dành cho người mới của Crypto Pro VN.
