Phân mảnh mạng lưới (Sharding) là gì?
Nếu bạn đang tìm hiểu về tài sản số và bắt gặp thuật ngữ Phân mảnh mạng lưới (Sharding), đừng lo — Phương sẽ giải thích thật đơn giản trong bài viết này của Crypto Pro VN.
Định nghĩa
Kỹ thuật chia nhỏ toàn bộ mạng lưới blockchain thành nhiều mảnh nhỏ hơn, gọi là shard, mỗi mảnh tự xử lý và xác nhận một phần giao dịch song song với các mảnh khác, giúp tăng tổng số giao dịch mạng lưới xử lý được trong cùng một khoảng thời gian.
Giải thích dễ hiểu
Nhớ lại bài Layer 1 và Layer 2 đã học, một trong những cách giảm tắc nghẽn cho mạng lưới gốc là xây thêm đường phụ Layer 2 chạy song song rồi gộp kết quả về. Sharding lại là một hướng giải quyết khác, không xây thêm đường phụ bên ngoài, mà chia nhỏ ngay chính con đường quốc lộ chính ra thành nhiều làn riêng biệt chạy song song với nhau. Thử tưởng tượng một trạm thu phí trên quốc lộ chỉ có đúng một làn xe duy nhất, mọi xe cộ dù đi hướng nào cũng phải xếp hàng dài chờ qua đúng một cửa soát vé đó, giờ cao điểm là kẹt cứng không lối thoát. Để giải quyết, ban quản lý trạm quyết định mở rộng trạm thu phí ra thành năm làn riêng biệt chạy song song, mỗi làn có nhân viên soát vé riêng, xử lý xe độc lập với các làn còn lại, xe cộ được chia đều ra năm làn để qua trạm cùng lúc, tốc độ thông xe của cả trạm tăng lên gấp nhiều lần so với chỉ có một làn duy nhất trước đây. Sharding trong blockchain hoạt động theo đúng nguyên lý mở rộng nhiều làn thu phí đó: thay vì để toàn bộ hàng ngàn node trên mạng lưới cùng phải xử lý và xác nhận từng giao dịch một cách tuần tự như trước đây, mạng lưới được chia nhỏ ra thành nhiều mảnh gọi là shard, mỗi shard chỉ cần một nhóm node riêng phụ trách xử lý và xác nhận các giao dịch được phân vào đúng mảnh đó, các shard hoạt động song song cùng lúc, giúp tổng số giao dịch toàn mạng lưới xử lý được trong cùng một khoảng thời gian tăng lên đáng kể, thay vì bị nghẽn lại chờ xử lý tuần tự qua một luồng duy nhất. Về nỗi lo chia nhỏ ra có làm mạng lưới yếu đi hay dễ bị gian lận hơn không, các dự án áp dụng sharding thường thiết kế thêm cơ chế phối hợp và xác thực chéo giữa các shard với nhau, đảm bảo dù xử lý tách rời song song nhưng vẫn đồng bộ, minh bạch và an toàn tương đương một mạng lưới thống nhất, không phải mỗi shard hoạt động độc lập hoàn toàn tách biệt như những blockchain riêng lẻ không liên quan gì nhau. Đây là một trong những hướng nghiên cứu quan trọng giúp các blockchain lớn giải quyết bài toán mở rộng quy mô, xử lý được nhiều người dùng hơn mà không phải đánh đổi hoàn toàn tính phi tập trung hay an toàn vốn có. Nhớ đơn giản: sharding là mở rộng một làn thu phí duy nhất ra thành nhiều làn chạy song song, giúp cả trạm thông xe nhanh hơn hẳn mà vẫn đảm bảo mọi làn đều được kiểm soát chặt chẽ như nhau.
Follow kênh để học hỏi kiến thức về thị trường tài sản số, chứng khoán, vàng mỗi ngày. Tác giả: Phương Cùng học tập và áp dụng kiến thức hiệu quả mỗi ngày, liên hệ Zalo 094 740 9918.
Bài viết thuộc chuỗi giải thích thuật ngữ tài sản số dành cho người mới của Crypto Pro VN.
