DAO là gì?
Trong hành trình tìm hiểu tài sản số, DAO là một khái niệm bạn chắc chắn sẽ gặp sớm hay muộn. Crypto Pro VN sẽ giải thích ngay sau đây.
Định nghĩa
Một hình thức tổ chức được vận hành theo các quy tắc đã lập trình sẵn trong hợp đồng thông minh, mọi quyết định quan trọng đều do cộng đồng người nắm giữ token biểu quyết công khai, không có ban giám đốc hay người đứng đầu duy nhất nắm toàn quyền.
Giải thích dễ hiểu
Cứ hình dung một khu chung cư bình thường, mọi chuyện lớn nhỏ như sửa thang máy, xây thêm sân chơi, thu bao nhiêu tiền quản lý, đều do ban quản trị vài người quyết định, cư dân chỉ biết đóng tiền theo thông báo. Giờ thử tưởng tượng một khu chung cư khác vận hành kiểu khác hẳn: không có ban quản trị cố định, mọi chuyện lớn nhỏ đều đem ra họp toàn thể cư dân, ai cũng có quyền đề xuất, rồi cả tòa nhà bỏ phiếu công khai, đề xuất nào được nhiều phiếu thuận nhất thì được thực hiện, mọi quy trình bỏ phiếu và thực thi đều được ghi chép công khai minh bạch, không ai giấu giếm hay tự ý làm khác đi được. DAO trong thế giới tài sản số vận hành gần giống khu chung cư kiểu thứ hai này. Thay vì một công ty với giám đốc điều hành ra quyết định, DAO hoạt động dựa trên các quy tắc đã được viết sẵn thành hợp đồng thông minh, không ai có thể tự ý sửa đổi một mình. Ai đang nắm giữ loại token quản trị (governance token) của dự án đó thì có quyền biểu quyết, số token càng nhiều thì quyền biểu quyết càng lớn, giống như cư dân đóng góp càng nhiều vào quỹ chung thì tiếng nói càng có trọng lượng. Các đề xuất, ví dụ như thay đổi mức phí giao dịch, chi tiền từ quỹ dự án để phát triển tính năng mới, đều được đăng công khai để cộng đồng bỏ phiếu, kết quả kiểm phiếu và thực thi cũng minh bạch trên blockchain, ai cũng kiểm tra lại được. Mô hình này giúp giảm rủi ro một cá nhân hay một nhóm nhỏ lạm quyền, nhưng cũng có mặt trái là ra quyết định thường chậm hơn vì phải chờ đủ số phiếu biểu quyết. Nhớ đơn giản: DAO là 'khu chung cư' vận hành bằng biểu quyết công khai của toàn thể cư dân nắm token, không có giám đốc riêng lẻ nào toàn quyền quyết định.
Follow kênh để học hỏi kiến thức về thị trường tài sản số, chứng khoán, vàng mỗi ngày. Tác giả: Phương
Bài viết thuộc chuỗi giải thích thuật ngữ tài sản số dành cho người mới của Crypto Pro VN.
